విజయనగర సామ్రాజ్య నిర్మాణానికి విద్యారణ్యులవారు ముహుర్తం నిర్ణయించి, కాశీనుండి ఓ పురోహితుని పిలువనంపి, అతనిని సమీపకొండపైకెక్కి సూర్య చంద్ర నక్షత్ర గమనాలను పరిశీలించి ముహుర్తసమయానికి శంఖారావం చేయాల్సిందిగా ఆ పండితునికి చెప్పడం జరిగింది.
శంఖారావం విన్న తరువాత పునాదిరాళ్ళేయమని హరిహర బుక్కరాయలకు విద్యారణ్యులవారు సెలవివ్వడం జరిగింది. ఇంతలో శంఖారావంవినపడింది. ఆ తరురాత మంత్రోచ్ఛాటనలతో శాస్త్రోక్తంగా పునాదిరాళ్ళు వేయడం జరిగింది.
అంతలోనే మరొక శంఖారావం వినబడింది. అశ్ఛర్యపోయిన స్వాములవారు ఏమి జరిగిందోనని విచారించాడు. మొదటి శంఖనాదం ఓ జంగముడిదని, రెండోదే అసలైన శంఖనినాదమని తెలుసుకొని విచారపడి నాయనలారా పొరబాటు జరిగిపోయింది. మొదటి శంఖశబ్దానికే మనం పూజాదికార్యక్రమాలతో శంకుస్థాపన చేసుకొన్నాం. అది దివ్య ముహుర్తం కాదు, రెండో నాదానికే మనం శంకుస్థాపన చేసివున్నట్లైతే విజయనగరసామ్రాజ్యం చిరకీర్తితో చిరకాలం వర్ధిల్లివుండేది. కాని ముహుర్తం కాని ముహుర్తంలో శంకుస్థాపన జరిగింది కాబట్టి ఈ సామ్రాజ్యం రెండువందలా యాభై సంవత్సరాల కాలం పాటు మాత్రమే ఖ్యాతితో మనగలదని విద్యారణ్యులవారు చెప్పారు. వారి నోటి వాక్కు ప్రకారమే విజయనగర సామ్రాజ్యం దాదాపు 250 సంవత్సరాల కాలంపాటు వైభవంగా వెలిగికింది.
సరిగ్గా ఇలాంటి కథే నిజాం రాజ్యానికి కూడా వుంది.
కమ్రుద్దీన్ ఖాన్ మొగలు దర్భారులో ముఖ్యమైన సరదారు, మంత్రి. 1707 ACE లో ఔరంగజేబు మరణాంతరం డిల్లీ సుల్తానత్ వారసత్వ యుద్ధాలలో మునిగిపోయింది. కమ్రుద్దీన్ డిల్లీలో కింగ్ మేకర్ అయ్యాడు. అతని ప్రాధాన్యతను తగ్గించటానికి నిజాం - ఉల్ - ముల్క్ బిరుదును ఇచ్చి దక్కను సుబేదారుగా పంపారు. కమ్రుద్దీన్ 1713నుండి 1721 వరకు దక్కను సుబేదారుగా వున్నాడు. డిల్లీ అంతరంగిక కలహాల వలన కమ్రుద్దీన్ ను తిరిగి డిల్లీకి పిలువనంపారు. అక్కడి రాజకీయ పరిస్థితుల దృష్ట్యా కమ్రుద్దీన్ కు అసఫ్ జా అనే బిరుదునిచ్చి దక్కను సుబేదారుగా మరలా పంపడం జరిగింది.
డిల్లీనుండి ఔరంగబాదు చేరుకొన్న కమ్రుద్దీన్ ఆధ్యాత్మిక గురువైన నిజాముద్దీన్ ను కలిశాడు.అప్పుడా ఆధ్యాత్మిక గురువు కమ్రుద్దీన్ తినటానికై పసుపుబట్టలో చుట్టిన రోట్టెలను కొన్నింటిని ఇచ్చి ఇష్టమొచ్చినన్ని తినమన్నాడు. కమ్రుద్దీన్ ఆ రొట్టెలలో ఏడింటిని తిన్నాడు.
అపుడా గురువు నాయనా నువ్వు త్వరలో రాజువైతావు. నేనిచ్చిన రొట్టెలలో ఏడింటిని మాత్రమే నువ్వు తిన్నావు. కనుక నీతోపాటు ఏడు తరాలవారు మాత్రమే రాచరికం వెలగబెడతారు. శుభం జరుగుతుంది వెళ్ళిరా అని దీవించాడు.
ఆ గురువు దీవెనలు ఫలించాయి. డిల్లీకేంద్రప్రభుత్వ బలహీనతలు తెలుసుకొని కమ్రుద్దీన్ 1724 లో స్వతంత్ర్యం ప్రకటించుకొన్నాడు.గురువు ఇచ్చిన ఏడురొట్టెలను పవిత్రంగా భావించి వాటిని తనజెండాలో గుర్తుగా చేర్చుకొన్నాడు.
ఇలా 31.7.1724 నుండి 17.9.1948 వరకు 7 మంది మాత్రమే నిజాం వుల్ ముల్క్ ఆసఫ్ జా బిరుదుతో దక్కను నవాబులుగా పరిపాలించారు.
మధ్యలో అనగా 1748 నుండి 1751 వరకు నాసిర్ జంగ్, ముజఫర్ జంగ్, సలాబత్ జంగ్ లు నవాబులైనప్పటికి వారెవరు స్థిరపాలన చిరపాలన ఇవ్వలేదు. అందుకే 7 రొట్టెలు ఏడుమంది నిజాముల కథలో వారు స్థానం దక్కించుకోలేదు.
జి.బి.విశ్వనాథ. అనంతపురం.
The students decided on the Muhurta for the construction of the Vijayanagara Empire, summoned a priest from Kashi and told him to observe the movements of the Sun, Moon and stars on a nearby hill and to chant at the Muhurta.
After hearing Shankaravam, the students gave leave to Harihara Bukkarayala to lay the foundation stone. Meanwhile Shankaravam was heard. The foundations were then scientifically laid with mantras.
Just then another chanting was heard. The astonished masters inquired what had happened. Nayanalara was saddened to learn that the first conch shell was a Jangamudi and the second one was a real conch shell. We laid the foundation stone for the first conch shell with worship services. It was not a divine moment, and if we had laid the foundation stone for the second one, the Vijayanagara Empire would have flourished for a long time with a long reputation. The students said that the empire could only survive for a period of two hundred and fifty years as it was cobbled together at a non-muhurta moment. According to their word of mouth the Vijayanagara Empire shone with glory for almost 250 years.
Exactly the same story exists for the Nizam kingdom.
Kamruddin Khan was an important minister and minister in the Mughal court. After the death of Aurangzeb in 1707 ACE, the Delhi Sultanate was plunged into succession wars. Kamruddin became the King Maker in Delhi. To reduce his prominence the Nizam-ul-Mulk was given the title and sent to Deccan as a subedar. Kamruddin was a subedar of Deccan from 1713 to 1721. Kamruddin was recalled to Delhi due to internal strife in Delhi. Due to the political situation there, Kamruddin was given the title of Asaf Ja and sent back to Deccan as a subedar.
Arriving in Aurangabad from Delhi, Kamruddin met Nizamuddin, the spiritual master. Kamruddin ate seven of those loaves.
Apuda Guru Nayana, you will soon become king. You ate only seven of the loaves I gave you. So only seven generations along with you will be ousted from the monarchy. Blessed to have gone auspicious happens.
The blessings of that teacher were in vain. Aware of the weaknesses of the central government in Delhi, Kamruddin declared independence in 1724. He considered the seven loaves given by his teacher as sacred and included them in his flag.
Thus from 31.7.1724 to 17.9.1948 only 7 ruled the Deccan Nawabs with the title of Nizam ul Mulk Asaf Ja.
In the middle, ie from 1748 to 1751, Nasir Jung, Muzaffar Jung and Salabat Jung were Nawabs but they did not give permanent rule. That is why 7 loaves did not find a place in the story of the seven Nizams.
GB Vishwanath. Anantapur.